Boswachter Jaap Kloosterhuis: “Het is alleen maar wonder”
De missie van Jaap Kloosterhuis: "Iets waar je geen oog voor hebt, dat zie je niet. En iets wat je niet ziet, daar kun je geen rekening mee houden"
In deze nieuwe aflevering van Bert op de Kovvie treffen we Bert aan in het Lauwersmeergebied waar hij boswachter Jaap Kloosterhuis ontmoet. Al wandelend door bos en vanaf verschillende uitkijkpunten verwonder je je over dit prachtige stukje Groningen. De wind ruist door de bomen, en de verschillende soorten vogels zingen er lustig op los. Opvallend zijn ook de wijdsheid, de rust, de diversiteit in planten en insecten, en meer! Als Bert het al niet opmerkt, wijst Jaap hem er wel op! De leraar en uitlegger in Jaap komt steeds weer naar boven. Hij weet je als geen ander te inspireren en mee te
nemen in de verwondering over de natuur!
Een Groninger met oog voor zijn omgeving
Jaap groeide op in Kolham, en woont daar nog steeds. Als Bert hem vraagt wat hem zo trekt aan Groningen, komt het antwoord direct: “het uitzicht, de wijdsheid”, én: “de noordrand is het mooiste; wat dat betreft ben ik liever aan de rand van het bos dan in het midden,” voegt hij er aan toe.
Jaap groeide op in een gezin dat een achtergrond had in de landbouw. Zijn vader trok met hem en zijn broer geregeld de natuur in en dan was het een soort competitie wie de meeste dieren spotte. Zo leerde hij al vroeg om oog te hebben voor de dingen in de natuur.
Verwondering doorgeven
In de opleiding tot leraar, koos Jaap het vak aardrijkskunde; daarin heeft hij 15 jaar vol passie kunnen uitleggen over alles wat met de aarde te maken heeft. Zelf stond hij er zo in: Aardrijkskunde is een vak dat alle andere vakken overbodig maakt. Ook heeft hij zijn leerlingen mee kunnen nemen in zijn missie: “Iets waar je geen oog voor hebt, dat zie je niet. En iets wat je niet ziet, daar kun je geen rekening mee houden”. Hij wilde zijn leerlingen inspireren en een zaadje van verwondering bij hen planten.
Jaap gaf ook natuurexcursies en ook daar had hij deze zelfde missie. En van lieverlee is hij toen in het werk bij Staatsbosbeheer gerold.
Meer dan alleen boswachter
Voor wie denkt dat hij daarbij de hele dag door de natuur loopt, geeft Jaap even een uitleg over de werkelijke inhoud van zijn taken: 20% van de tijd is hij zéker in de natuur te vinden. Maar verder werkt Jaap ook op kantoor en is hij in alle denkbare opzichten de schakel tussen de gebieden en de omgeving. Hij heeft onder anderen contact met de pers en de media; ook educatie is een onderdeel van zijn werk.
De evangelist van het duister
Tijdens de wandeling kaart Bert aan dat Jaap wel de groene evangelist wordt genoemd; maar ook de donkere evangelist of de evangelist van het duister. Dat vraagt nadere uitleg. Het kernwoord is hierbij: lichtvervuiling. Jaap legt uit wat daarmee precies wordt bedoeld en wat het gevaar hiervan is voor de natuur.
We gebruiken in Nederland veel te veel kunstlicht. Jaap legt in een voorbeeld van trekvogels uit hoe dat invloed heeft op de natuur. Het Lauwersmeergebied en de Waddeneilanden staan te boek als de delen van Nederland met de minste lichtvervuiling. Door wandelingen in het donker van het Lauwersmeergebied te organiseren, wil Jaap mensen letterlijk laten ervaren dat je ogen – na verloop van tijd – aan duisternis gewend kunnen raken en dat je daarna écht dingen kunt zien, die je niet had gedacht. Ook hier brengt hij mensen weer tot verwondering.
Kovvie met uitzicht
Ondertussen wordt de Kovvie ingeschonken: op een van de mooiste plekken van het Lauwersmeergebied, bij de uitkijktoren zijn Bert en Jaap neergestreken op een bankje. In de verte lopen de koningspaarden in een groep bij elkaar.
Bert daagt Jaap uit om iets over zichzelf te vertellen zonder dat het over natuur gaat. Dat blijkt niet makkelijk. Jaap begint: “Ik ben een verzamelaar van ervaringen…” Maar als het over die ervaringen gaat, komt de natuur er toch weer bij.
De Atalanta en de grote vragen
Onderweg heeft Jaap Bert ook op de Atalanta vlinder gewezen; een trekvlinder. Als je dat verhaal hoort, wordt je verwondering nog weer groter; hoe goed is dit toch uitgedacht; wat of wie zit daar toch achter?
Jaap geeft zijn gedachten daarbij en Bert komt daar bij het kovvie-drinken nog even op terug en vraagt hem naar zijn geloof.
Geloof en ontzag
Jaap mijmert even: het mooie aan de kerk is dat je staat op de schouders van de generatie voor je. Verder verwoordt Jaap de link tussen zijn missie en het geloof: “Wat je ziet, dat is allemaal ontstaan, en daar moet je ontzag voor hebben en dat vind ik ook God”.
Tenslotte is het omzien naar je medemens heel belangrijk, als het om geloven gaat.
De cirkel is rond
Aan het einde van het gesprek is de cirkel weer rond. Bert deelt dat hij in deze wandeling heeft geleerd om stil te staan bij dingen in de natuur waar je snel aan voorbijloopt: Jaap heeft een stukje bewustwording gecreëerd. En daarbij: de aansporing doorgegeven om ook je verantwoordelijkheid voor de natuur serieus te nemen!
Zo zie je de missie van Jaap door de hele aflevering heen terug:
“Iets waar je geen oog voor hebt, dat zie je niet. En iets wat je niet ziet, daar kun je geen rekening mee houden.”
Opmerkingen